انواع مفصل ها

مفصلها با میزان حرکتی که انجام می دهند توصیف می شوند. سه دسته گسترده اتصالات عبارتند از:

• غیر قابل حرکت: در این حالت دو یا چند استخوان از نزدیک در تماس هستند، اما هیچ حرکتی نمی تواند رخ دهد. به عنوان مثال، استخوان های جمجمه.
• کمی متحرک: دو یا چند استخوان چنان محکم به هم چسبیده اند که فقط حرکت محدود مجاز است. به عنوان مثال مهره های ستون فقرات.
• با حرکت آزاد: بیشتر مفاصل بدن انسان از این نوع است. در واقع حرکت هدف مفصل است.

مفصلها با حرکت آزاد

شش نوع مفصل با حرکت آزاد عبارتند از:

• مفصل توپی: سر گرد یک استخوان درون استخوان دیگر قرار دارد، مانند مفصل ران یا مفصل شانه. در این نوع مفاصل حرکت در همه جهات مجاز است.
• مفصل زینی: این نوع مفصل اجازه حرکت به جلو و عقب و از یک طرف به طرف دیگر را می دهد، اما اجازه چرخش را نمی دهد ، مانند مفصل در پایه انگشت شست.
• مفصل لولایی: دو استخوان فقط در یک جهت (در امتداد یک صفحه) مانند درب باز و بسته می شوند، مانند مفاصل زانو و آرنج.
• مفصل کوندیلوئید: این نوع مفصل اجازه حرکت بدون چرخش را می دهد، مانند مفاصل فک یا انگشت.
• مفصل محوری: یک استخوان در اطراف حلقه ای که توسط استخوان دیگر تشکیل شده است می چرخد ​​، مانند مفصل بین مهره های اول و دوم در گردن.
• اتصال کشویی: این نوع مفصلها توانایی حرکت کشویی و سر خوردن را دارند و اجازه حرکت محدود را می دهند مانند مفصلهای مچ دست.

انواع حرکت مفصل

برای دستیابی به حرکت ، مفصل ممکن است به حالات زیر عمل کنند:

• یک سطح پهن و مسطح را روی سطح دیگر بلغزاند، مانند استخوانهای مچ دست یا مچ پا.
• زاویه بین دو استخوان کم یا زیاد شود که این حالت فقط در استخوانهای بلند بدن (بازوها و پاها) رخ می­دهد. به عنوان مثال، هنگامی که بازو خم یا کشیده می شود.
• امکان یک حرکت دایره ای را فراهم نماید. به عنوان مثال مفصل شانه.
• چرخش را بدون جابجایی استخوانها فراهم نماید. به عنوان مثال، سر هنگام چرخش از یک طرف به طرف دیگر، مهره های گردنی را روی یکدیگر می چرخاند.

ساختار مفصل

مفصلها توسط نوارهای سختی از بافت همبند به نام رباط ها پشتیبانی می شوند. غضروف صاف، هنگام حرکت استخوان ها در برابر یکدیگر از اصطکاک بین آنها جلوگیری می کند. در مفصلهای با حرکت آزاد، کل مفصل درون غشایی قرار دارد که با مایع مفصلی روان کننده پر شده است، که به ایجاد بالشتک اضافی در برابر ضربه کمک می­کند. عضلات با نوارهای ضخیم و سخت بافت همبند به نام تاندون به استخوان متصل می شوند. در جاهایی که تاندونها نزدیک استخوان قرار دارند ، کیسه های ریزی به نام بورس بین تاندون و استخوان قرار می گیرند تا اصطکاک را کاهش دهند. یک بورس با مایع مفصلی پر می شود.

آسیبهای مفصلی

دلایل شایع درد مفصل عبارتند از:

• آرتروز: التهابی که باعث سفتی و درد در مفاصل می شود یا باعث تحلیل رفتن در آنها می شود.
• بورسیت: التهاب بورس (کیسه های پر از مایعات مفصلی که بین تاندون و استخوان قرار می گیرند تا اصطکاک را کاهش دهند)
• عفونت: در داخل مفصل
• تاندونیت: التهاب ، تحریک و تورم تاندونی که به مفصل متصل است.
• آسیب: از جمله پیچ خوردگی یا کشیدگی رباط یا تاندون یا عضله نزدیک ، یا شکستگی استخوان.

منبع

https://www.betterhealth.vic.gov.au/

گلوکز حاصل از کربوهیدرات های موجود در رژیمهای غذایی به عضلات ما سوخت رسانی می­کنند و برای داشتن عملکرد مناسب، بافت عضلانی به مواد معدنی خاص و سایر مواد غذایی مانند کلسیم، منیزیم، پتاسیم و سدیم نیاز دارد.

طیف وسیعی از مشکلات می توانند عضلات را تحت تأثیر خود قرار دهند. اختلالات عضلانی ممکن است باعث ضعف ، درد یا حتی فلج شود.

انواع ماهیچه ها

سه نوع اصلی عضله عبارتند از:

• عضله اسکلتی: بافت خاصی که به استخوان ها متصل است و به آنها اجازه حرکت می دهد. به طور کلی، عضلات و استخوان های اسکلتی، سیستم اسکلتی-عضلانی نامیده می شوند (همچنین به عنوان سیستم حرکتی شناخته می شود). به طور کلی، عضلات اسکلتی به دو جفت مخالف دسته بندی می شوند مانند عضله دو سر بازو در جلو و عضله سه سر بازو درپشت بازو. عضلات اسکلتی تحت کنترل آگاهانه ما قرار دارند، به همین دلیل به عضلات ارادی نیز معروف هستند.
• عضله صاف: این نوع عضله در ساختارهای مختلف داخلی از جمله دستگاه گوارش، رحم و رگهای خونی مانند عروق واقع شده است. عضله صاف در ورقهای لایه ای مرتب شده است که در امتداد ساختار به صورت امواج منقبض می شوند. اصطلاح رایج دیگر عضله غیر ارادی است، زیرا حرکت عضله صاف بدون آگاهی ما اتفاق می افتد.
• عضله قلب: عضله خاص قلب بدون آگاهی منقبض و منبسط می شود.

ماهیچه های اسکلتی ، صاف و قلبی عملکردهای بسیار متفاوتی دارند ، اما ترکیب اصلی آنها یکسان است. یک عضله از هزاران الیاف الاستیک که کاملاً در هم تنیده شده اند، تشکیل شده است. یک فیبر عضلانی منفرد از مجموعه پروتئین هایی به نام میوفیبریل تشکیل شده است که حاوی پروتئین (میوگلوبین) و مولکول های خاصی برای تأمین اکسیژن و انرژی مورد نیاز برای انقباض عضله است. هر میوفیبریل حاوی رشته هایی است که وقتی به آنها سیگنال انقباض داده می شود، تا می شوند. این موضوع باعث کاهش طول فیبر عضله می شود که در صورت تحریک همزمان فیبرهای کافی ، کل عضله را کوتاه می کند.

سیستم عصبی _ عضلانی

مغز ، اعصاب و عضلات اسکلتی همراه باهم  کار می کنند تا امکان حرکت فراهم شود. این در مجموع به عنوان سیستم عصبی-عضلانی شناخته می شود. یک عضله معمولی توسط هر 50 تا 200 شاخه سلول عصبی ویژه به نام نورون های حرکتی خدمات رسانی می شود. اینها مستقیماً به عضله اسکلتی متصل می شوند. نوک هر شاخه را ترمینال پیش سیناپسی می نامند. نقطه تماس بین ترمینال پیش سیناپسی و عضله ، اتصال عصبی عضلانی نامیده می شود.

بنابراین برای جابجایی قسمت خاصی از بدن:

• مغز پیامی را به سلولهای عصبی-حرکتی می فرستد.
• این باعث آزاد شدن ماده شیمیایی استیل کولین از پایانه های پیش سیناپسی می شود.
• عضله با انقباض به استیل کولین پاسخ می­ دهد.

شکلهای عضله اسکلتی

به طور کلی ، عضلات اسکلتی به چهار شکل اصلی وجود دارد که از قرار زیر هستند.

• اسپیندل: از وسط باز شده و به دو انتها متصل هستند ، مانند دو عضله بازویی در قسمت جلوی بازو.
• تخت: مانند یک ورق ، مانند دیافراگم که قفسه سینه را از حفره شکم جدا می کند.
• مثلثی: در پایین بازتر ، در قسمت بالا بصورت مخروطی مانند عضلات دلتوئید شانه.
• دایره ای: به شکل حلقه مانند دونات مانند عضلات اطراف دهان و مردمک چشم.

اختلالات عضلانی

اختلالات عضلانی ممکن است باعث ضعف، درد، از دست دادن حرکت و حتی فلجی شوند. مشکلات شایع عضلانی عبارتند از:

• آسیب یا استفاده بیش از حد از عضله ، از جمله پیچ خوردگی یا کشیدگی ، گرفتگی عضلات ، التهاب تاندون و کبودی
• مشکلات ژنتیکی
• التهاب
• بیماری های عصبی که روی عضلات تأثیر می گذارند
• شرایطی که باعث ضعف عضلانی می­شوند ، مانند اختلالات متابولیکی ، غدد درون ریز یا سمی. به عنوان مثال ، بیماری تیروئید، اعتیاد به الکل ، مسمومیت با سموم دفع آفات، داروها (استروئیدها ، استاتین ها) و غیره
• سرطان ها

منبع

https://www.betterhealth.vic.gov.au/

استخوان ها با عضلات و مفاصل کار می کنند تا بدن ما را در کنار هم نگه داشته و از آزادی حرکت حمایت کنند. به این سیستم اسکلتی عضلانی گفته می شود. این سیستم اسکلت بدن یا استخوانبندی را پشتیبانی می کند و بدن را شکل می دهد. این بخشها از اندامهای داخلی ظریفتر مانند مغز ، قلب و ریه ها محافظت می کند. استخوانها بیشترین مقدار کلسیم بدن ما را در خود جای داده است. از این رو استخوان سالم به یک رژیم غذایی متعادل، ورزش منظم و سطح مناسب هورمون های مختلف نیاز دارد.

 همانطور که در بالا ذکر شد اسکلت انسان از 206 استخوان تشکیل شده است که نام برخی از آنها در زیر آمده است.

• جمجمه که شامل استخوان فک هم می شود.
• ستون فقرات: مهره های گردنی ، قفسه سینه و کمر، استخوان دنبالچه
• سینه: دنده و استخوان سینه (جناغ)
• بازوها: کتف، استخوان ترقوه، استخوان بازو
• دست ها که شامل استخوان های مچ دست نیز می شود
• لگن
• ساق پا: استخوان ران، کاسه زانو (کشکک)، استخوان ساق (استخوان درشت نی)
• پا.

انواع استخوان ها

در بدن انسان چهار نوع مختلف استخوان وجود دارد

• استخوان بلند: شکلی نازک و بلند دارد. به عنوان مثال می توان به استخوان های بازو و پاها (به استثنای مچ ، مچ پا و مچ پا) اشاره کرد. با کمک ماهیچه ها ، استخوان های بلند مانند اهرم به بدن اجازه حرکت می دهند.
• استخوان کوتاه: به شکل مکعبی، کوچک و محکم اند. آنها دارای سطح مفصلی بزرگ برای اتصال با بیش از یک استخوان هستند. به عنوان مثال می توان به استخوان هایی اشاره کرد که مچ دست و مچ پا را تشکیل می دهند. (خلجی، بهرام، آقاپور، 1387)
• استخوان صاف: دارای یک سطح پهن هستند. به عنوان مثال می توان به دنده ها ، تیغه های شانه و استخوان جمجمه اشاره کرد.
• استخوان نامنظم: شکلی دارد که با سه نوع فوق مطابقت ندارد. به عنوان مثال می توان به استخوان های ستون فقرات (مهره ها) اشاره کرد.

بافت استخوان

لایه های مختلف بافت استخوانی شامل موارد زیر است:

• پریوستئوم: پوسته بیرونی متراکم و سختی که حاوی رگ های خونی و اعصاب است.
• بافت فشرده یا متراکم: لایه صافی که از بافت درون استخوان محافظت می کند.
• بافت اسفنجی: ماده ای متخلخل و لانه زنبوری است که در اکثر استخوان ها وجود دارد. این بافت باعث می شود استخوان محکم و در عین حال سبک باشد
• مغز استخوان: ماده ای ژله مانند است که در داخل حفره های برخی استخوان ها (از جمله لگن) وجود دارد و سلول های خونی را تولید می کند.

مغز استخوان

مغز استخوان محلی است که سلول های خونی ساخته می شوند. سه نوع مختلف سلول خونی ساخته شده توسط مغز استخوان عبارتند از:

• گلبول های قرمز: اکسیژن را به بدن منتقل می کنند.
• سلول های سفید خون: سیستم ایمنی بدن را تشکیل می دهند.
• پلاکت: برای لخته شدن استفاده می شود.

تراکم استخوان

بسیاری از عوامل برای اطمینان از استحکام و سلامت استخوان ها با هم کار می کنند. تراکم استخوان به موارد زیر متکی است:

• تأمین مداوم کلسیم در رژیم غذایی.
• تامین ویتامین D کافی از آفتاب و مواد غذایی.
• رژیم غذایی سالم با ویتامین ها و مواد معدنی فراوان.
• هورمون های مختلفی از جمله هورمون پاراتیروئید، هورمون رشد، استروژن و تستوسترون.
• ورزش منظم

آسیبهای مربوط به استخوان

• شکستگی: شکستگی استخوان از انواع مختلف.
• پوکی استخوان: کاهش تراکم و قدرت استخوان.
• عفونت استخوان.
• ورم استخوان: التهاب استخوان.
• آکرومگالی: رشد بیش از حد استخوان های صورت، دست و پا.
• رشد غیرطبیعی یا تورم استخوان.
• راشیتیسم: استخوان های در حال رشد کودک به دلیل کمبود ویتامین D رشد نمی کنند.
• سرطان سلولهای پلاسما در مغز استخوان.
• سرطان استخوان: بیشتر سرطان های موجود در استخوان از اندام های دیگر مانند پستان، پروستات، ریه یا کلیه گسترش یافته است.

منابع

• خلجی، حسن، بهرام، عباس و آقاپور مهدی. (1387)، اصول و مبانی تربیت بدنی و علوم ورزشی، تهران: سازمان سمت
• https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/conditionsandtreatments/bones

1. در دوره یونان: تاریخ آناتومی انسان، در دوره یونان باستان و از حدود 400 سال قبل از میلاد آغاز شده است. مشهورترین کالبد شناسان این دوره بقراط و هروفیلوس بودند. بقراط را به عنوان پدر پزشکی می شناسند و یکی از بنیانگذاران این علم بود. هروفیلوس[1] نیز به عنوان پدر این علم شناخته می­ شود. او از اولین افرادی بود که بدن انسان را کالبد شکافی کرد و تفاوت های زیادی در زمینه آناتومی آشکار و معرفی نمود. به عنوان مثال مغز را از مخچه ، اعصاب را از تاندون ها و رگ ها را از وریدها متمایز کرد و بین آنها تفاوت قائل شد.
2. در دوره روم: برجسته ترین آناتومیست این دوره جالینوس بود. او به عنوان “شاهزاده پزشکان” شناخته می­ شود زیرا اولین فیزیولوژیست تجربی بود. تعلیم های وی برای مدت تقریباً 15 قرن دنبال می شد.
3. در قرن چهاردهم: برجسته ترین دانشمند این دوره موندینو دی لیوزی[2] بود. وی ایتالیایی بود و سمت استادی را در بلونیا داشت. بیش از یک قرن از کتاب معروف او “آنتومیا” استفاده می شد. قبل از وسالیوس[3] معروف، وی مشهورترین آناتومیست بود.
4. در قرن پانزدهم: این قرن زمانی است که یکی از بزرگترین نوابغ همه اعصار، لئوناردو داوینچی زندگی می کرد. داوینچی مبتکر آناتومی مقطعی بود. تحسین برانگیزترین و مهمترین کاری که وی در این زمینه انجام داد، مجموعه نقاشی هایی بود که مشاهده و ترسیم کرد. وی در مجموع 500 نمودار در 60 دفتر خود ایجاد کرد.
5. در قرن شانزدهم: این قرن بزرگترین کالبدشناس در همه زمان ها، معروف به وسالیوس را به جهان معرفی نمود. او به عنوان “بنیانگذار آناتومی مدرن” شناخته می­ شود، زیرا او به جهانیان آموخت که آناتومی را فقط از طریق کالبد شکافی می ­توان آموزش داد. او مفاهیم اشتباه جالینوس را اصلاح کرد، بنابراین مفاهیمی را که به مدت 15 قرن به طور مداوم اشتباه آموخته شده بود، تصحیح کرد.
6. در قرن هفدهم: در این قرن ویلیام هاروی ، آناتومیست مشهور انگلیسی زندگی می کرد. وی گردش خون را از طریق بدن انسان کشف کرد و در کتابی با عنوان “تمرین آناتومیک بر روی حرکت خون و قلب در حیوانات” منتشر کرد. وی همچنین کتابی در زمینه جنین شناسی منتشر کرد.
7. در قرن هجدهم و نوزدهم: در این دو قرن گام های اساسی در روش یادگیری آناتومی صورت گرفت. تشریح برای دانشجویان پزشکی اجباری شد. قانون آناتومی واربرتون در انگلیس تصویب شد که بر اساس آن اجساد برای تشریح در دسترس قرار گرفت. تکنیک های آندوسکوپی در این دوره کشف شد.

منبع

Olofin, Oluchi Ann. (2016), Fundamental principles of human anatomy& physiology, Immaculate Publication Ltd. Nigeria

https://www.researchgate.net/publication/344058244_FUNDAMENTAL_PRINCIPLES_OF_HUMAN_ANATOMY_PHYSIOLOGY

[1]–  Herophilus

[2] – Mondino de Liuzzi

[3] – Vesalius

اصطلاح «آناتومی» از معنای کلمه «کالبد شکافی» در یونان باستان گرفته شده است. به طور کلی آناتومی انسان به آناتومی ماکروسکوپی  و میکروسکوپی قابل تقسیم است.

آناتومی ماکروسکوپی به توصیف و بررسی ساختارها، اندام ها، عضله ها و استخوان های بدن و نحوه ارتباط آنها با هم می پردازد، این بخش ها در واقع بخش هایی از بدن هستند که با چشم غیر مسلح قابل مشاهده است. آناتومی میکروسکوپی انسان به مطالعه «بافت ها» و بخش هایی از بدن که برای مشاهده و بررسی نیازمند ابزار و تجهیزات بزرگنمایی هستند، می پردازد.

فیزیولوژی بدن

فیزیولوژی نیز به مانند آناتومی به سیستم های اصلی اندام بدن مانند سیستم اسکلتی، سیستم عضلانی و سیستم عصبی ارتباط دارد.

کلمه “فیزیولوژی” از یک کلمه یونانی برای مطالعه طبیعت گرفته شده است. در واقع فیزیولوژی به مطالعه عملکرد بدن در قسمت های مختلف آن می پردازد. از این رو، مطالعه فیزیولوژی بدن، به دنبال بررسی کارکرد اندام ها و سلول ها در سیستم های بیولوژیکی بدن است و به بررسی ساختار و شکل آنها توجهی ندارد. بنابراین بررسی فیزیولوژی بدن را می توان در سطوح مختلف بررسی نمود.

فیزیولوژی را می توان برای مثال و به طور کلی در بدن پستانداران مورد بررسی قرار داد؛ در این صورت رابطه اندام های بدن به طور کلی مورد نظر است. از سوی دیگر می توان با تمرکز دقیق تر و جزیی تر به بررسی هر یک از سیستم های بیولوژیکی بدن به صورت مجزا پرداخت. برای مثال سیستم قلبی، عروقی که می توان عملکرد قلب و سایر اندام های مرتبط با آن را در طول دوره زمانی مشخصی بررسی کرد و سلامت آن را تشخیص داد.

منبع

Olofin, Oluchi Ann. (2016), Fundamental principles of human anatomy& physiology, Immaculate Publication Ltd. Nigeria

https://www.researchgate.net/publication/344058244_FUNDAMENTAL_PRINCIPLES_OF_HUMAN_ANATOMY_PHYSIOLOGY